Auteur: Wessel Aslander Datum: 20/01/2012 Categorie: Column

Formaliseren ‘informele’ economie is de sleutel (2)

Is het hervormen van de vrije beroepen, die in veel gevallen helemaal niet ‘vrij’ blijken te zijn en mini-monopolieposities zijn, in veel Zuid-Europese economieën al een echte crime; wat denkt u van de positie van veel staatsbedrijven ? Daarbij moet uiteraard onderscheid worden gemaakt tussen bedrijven die op geen enkele manier kunnen (of mogen) worden geprivatiseerd en bedrijven, die wél gedeeltelijk of geheel aan de vrije markt kunnen worden overgelaten. Die puzzel is immers zó ontzettend moeilijk dat ook ons land, dat al enkele decennia ervaring heeft met privatiseren, nog steeds met grote delen van deze vraag worstelt. Niet in de laatste plaats omdat politici ons van alles hebben beloofd aan de vooravond van dergelijke privatiseringen ("het wordt beter, goedkoper en minder bureaucratisch"). En omdat er maar weinig tot geen van deze beloftes uitkomen, neemt de weerstand onder de bevolking tegen steeds meer en steeds rigoureuzere privatiseringen steeds verder af. Want als wij na meerdere decennia nog steeds worstelen met deze vragen kunt u zich voorstellen, dat landen die daar nu onder grote tijdsdruk moeten doen, daar nóg meer weerstand tegen hebben. Daarnaast is natuurlijk nog de vraag wat het opbrengt als een staatsbedrijf wordt verkocht aan geïnteresseerde private partijen.

Want als zo'n bedrijf onder druk van een enorme staatsschuld en een hoog tekort wordt verkocht, dan zal het relatief weinig opbrengen en daarmee een forse kapitaalvernietiging zijn. Daarnaast is de kans klein dat binnenlandse bedrijven van zo'n ‘uitverkoop’ kunnen profiteren omdat zij ook lijden onder de ellende, waardoor een fors deel van de nationale infrastructuren in handen komt van buitenlandse beleggers. Dat is politiek gezien (maar vaak ook economisch) geen aanlokkelijk vooruitzicht en kan de richting de eigen bevolking moeilijk worden verdedigd. En omdat dit proces om bovenstaande redenen (en ook om andere redenen) vooral in Griekenland zo moeizaam gaat, blijft het land achter de feiten aanlopen. De trojkaplannen gaan immers uit van privatiseringen ter grootte van € 50 miljard; een bedrag waar ik al direct grote vraagtekens bij hebben gezet en waarvan nog maar enkele miljarden zijn gerealiseerd. En tóch zullen Athene, Rome en ook Madrid door deze zure appel heen moeten en een belangrijk deel van deze goed privatiseerbare bedrijven in de komende jaren in de etalage moeten zetten. Niet alleen om het tekort en de staatsschuld terug te brengen, maar ook om de kosten voor de bevolking structureel te verlagen.

Griekse bureaucratie, corruptie en vriendjespolitiek enorm

Er is ook een andere, veel ergere gemeenschappelijke factor in de Zuid-Europese economieën: zij hebben allemaal een grote, zwarte economie. Dat is niet onlogisch als u naar de gigantische bureaucratie, de soms enorme corruptie en de minstens zo erge vriendjespolitiek kijkt. Vooral in Italië en Griekenland is dat in alle lagen van de samenleving doorgedrongen; in Griekenland vooral geïnstitutionaliseerd uit ‘gewoonte’, maar in Italië vooral gecriminaliseerd (zie verderop). Zo citeerde de Griekse krant Ta Nea onlangs een officieel rapport waarin staat dat het land per jaar minstens 13 miljard verliest door belastingontduiking en dat de Griekse zwarte economie wel 30% van alle economische activiteiten vormt ! En dan kun je er lang en breed over praten maar is dé oplossing voor Griekenland vooral gelegen in het aanpakken van deze structurele problemen. Daarvoor is wel nodig dat (al dan niet legale) patronen, die vele decennia en soms zelfs meerdere eeuwen in gebruik zijn geraakt, doorbroken worden. Daar heb je wel dappere politici voor nodig, want die zullen onder enorme druk komen te staan van de ‘zondaars’. Het komt in feite neer op het volgende: zou Athene erin slagen om de helft van de belastingontduiking te voorkomen (opbrengst 6,5 miljard) en 1/3 van de zwarte economie te legaliseren (door mij geschatte opbrengst minimaal 10-15 miljard) dan zijn alle problemen in 1 klap opgelost. Dan heeft Griekenland zelfs geen externe hulp meer nodig !

Ook Italië kan zijn problemen ‘zomaar’ weg laten smelten

In Italië is het al niet anders en zelfs nog erger: de anti-criminaliteits-organisatie SOS Impreza gaf onlangs aan dat georganiseerde misdaad gewoon doorgroeit in de huidige recessie. De gecombineerde mafia-organisaties hebben zelfs zóveel omzet en zóveel liquiditeit, dat de organisatie hen de grootste Italiaanse bank noemt. De totale mafia zette volgens hen vorig jaar € 140 miljard om en maakt daar 100 miljard winst op, waardoor deze organisaties € 65 miljard in kas hebben ! De Cosa Nostra (Sicilië), de Camorra (Napels en omgeving) en de Ndrangheta (Calabrië en omgeving) wisten hun wurggreep op de nationale economie te versterken. De steeds geavanceerder geworden afpersing, woekerleningen, smokkel van wapens + drugs + illegalen, (afval)fraude, prostitutie en illegaal gokken is volledig professioneel geworden, aldus de 10 jaar geleden in het hart van mafialand (Palermo) opgerichte organisatie. Ze leggen ook uit dat steeds meer van die ondergrondse economie  bovengronds komt door medewerking van gerespecteerde beroepen zoals de notarissen, advocaten en zelfs bankiers; niet in de laatste plaats om wit te wassen. Maar daardoor mist de Italiaanse economie meer dan 1 miljoen ‘witte’ banen met de bijbehorende belastingopbrengsten, blijven honderdduizenden kleine winkeliers ‘graag’ klein om téveel afpersing te voorkomen (dat maakt ze kapot) en worden er veel te hoge prijzen betaald.

Waarom vindt u ICT zo interessant ?

Deze vraag heb ik de laatste jaren geregeld gekregen en daar zal ik in een volgende column nog wel eens dieper op ingaan. Want het voert natuurlijk veel te ver om daar op deze (beperkte) plaats in woorden op in te gaan. Daarom laat ik vooral de grafiek het werk doen: de weekgrafiek van ASML, een overduidelijk ICT-bedrijf, spreekt toch voor zich ? Natuurlijk, in 2000 is er (net als bij veel andere ICT-bedrijven) een enorme piek op de koersgrafiek ontstaan die niet zomaar weer kan worden bijgehaald. Maar nadat het aandeel in 2002-2003 een dubbele bodem vormde waarmee het einde van die daling werd aangegeven, is het aandeel (op de kredietcrisis na) alleen maar gestegen. De stijgende trend tussen de rood-groene lijnen spreekt boekdelen ! In zo'n aandeel wil toch iedereen beleggen, ook al is het erg volatiel ? De koers is door de zeer snel stijgende bruine trend zelfs aangekomen bij de bovenkant van de eerder genoemde rood-groene trend en heeft gezien de indicatoren nog wel wat potentieel. En gezien de uitstekende kwartaalcijfers van de laatste kwartalen is zelfs een opwaartse uitbraak niet ondenkbaar, al lijkt dit in de komende maanden nog niet te kunnen gebeuren. Wat moet ik nog meer zeggen, behalve dan dat selectief beleggen wel degelijk loont en dit zo'n juweel is ...

W.Aslander

Dhr. Aslander is directeur en hoofd technische analyse van WAvisie, een beursdienst met de focus op de Nederlandse markt. Daar combineert men decennia aan ervaring met technische analyse (TA) en een goede nachtrust (risicobeheersing) in concrete analyses met aan- en verkoopmeningen in ECHTE portefeuilles. Meer informatie op www.wavisie.nl. Dhr. Aslander schrijft zijn dagelijkse columns voor www.wallstreetweb.nl geheel op eigen titel. Hij belegt al meer dan 20 jaar met TA als leidraad maar gebruikt op de achtergrond ook kwalitatieve-, kwantitatieve- en fundamentele analyse en andere analysetechnieken en -methodes. Het veelzijdige beleggingsprogramma Vestics is zijn TA-basis. In '06 werd hij 'Beste analist van Nederland' bij Guruwatch en in '06 én '07 hij werd 2 keer tweede bij de verkiezing tot "Beursgoeroe" (Blikopdebeurs). In 2007 werd hij tevens genomineerd bij de '25 beste beleggingsexperts van Nederland' van Goudenstier. In '08 werd hij vierde 'beursgoeroe 2008' bij Blikopdebeurs; de jury noemt zijn werk 'realistisch en veelzijdig'. Ook weet hij de 'flop-guru's' van Guruwatch structureel te vermijden ! Aslander geeft selectief lezingen over financieel-economisch gerelateerde onderwerpen in brede zin.

Noot: Deze column is een strikt persoonlijke mening; elke conclusie hierin is

vrijblijvend en niet bedoeld als (professioneel) advies. Aan meningen danwel conclusies in deze column kan dan ook geen enkel recht of plicht worden ontleend. Controleer zelf of de inhoud voor u wel bruikbaar is, als u deze wilt toepassen. Posities van de schrijver zelf worden voor zover mogelijk steeds vermeld, maar kunnen per minuut, uur, dag, week of maand wisselen. Momenteel heeft hij posities in ASML, ARCM, Fugro, RAND en TOM.