Auteur: Wessel Aslander Datum: 13/08/2010 Categorie: Column

Voetbal is financiële oorlog

Enige tijd geleden schreef ik over de steeds verder groeiende financiële uitwassen van het professionele voetbal in binnen- en buitenland. Ik verwonderde me toen over het uitblijven van maatregelen die de steeds grotere schuldposities van clubs aanpakt, en financiële eerlijkheid terug doet keren op de velden. Natuurlijk met de analogie dat de kredietcrisis naadloos vergelijkbaar is met de schuldencrisis in het profvoetbal, waardoor de sector weleens vlak voor haar eigen ‘kredietcrisis’ kon staan. Niet dat mijn woorden profetisch waren, maar er is sinds die tijd al wel heel veel veranderd; opvallend ! Blijkbaar begint het kwartje te vallen ….

Europese clubs strenger aangepakt

De UEFA en ook FIFA, doorgaans schimmige en ondoorgrondelijke bolwerken, vertoonden een paar maanden geleden opmerkelijke openheid over de maatregelen die ze willen treffen tegen clubs met te grote of onhoudbare schulden. Korte tijd later zakten de transferprijzen in en die zijn tot op de dag van vandaag (en waarschijnlijk voor de komende jaren) stukken lager. Dat was een eerste noodzakelijke stap om de volledig uit de hand gelopen ‘handelsprijzen’ van gewilde voetballers weer in het gareel te krijgen. Want er is, in volledige tegenstelling met wat voetballiefhebbers ook zeggen, geen enkele speler die een transfersom van bijvoorbeeld € 100 miljoen of meer waard is. En met ‘waard is’ bedoel ik natuurlijk economische waarde voor de club. Er is weleens uitgerekend dat iemand dan minimaal 5 jaar bij zijn club zo ongeveer alle beslissende doelpunten moet maken en zo ongeveer alle prijzen moet binnen halen om die € 100 miljoen waar te maken. Laat staan dat een club 5 spelers van dit ‘bedrag’ onder contract heeft. En dus hebben we, net als bij de Amerikaanse huizenprijzen in 2007, te maken met schromelijke overwaardering vanuit economisch oogpunt. Want er zijn slechts enkele voetballers van dat niveau die 5 jaar bij één club vol houden (meestal worden ze weggekocht voor een nóg hogere prijs), die zoveel beslissende goals maken en die alle bekers in handen krijgen. En dus was een zware correctie, die nu is ingezet met de eerste maatregelen, een logische stap en komen er nog meer dalingen in budgetten en transfersommen. Omdat een succesvolle club er doorgaans meestal niet in slaagt om behaalde successen te evenaren (teveel concurrentie), is een stabiele inkomstenstroom verre van zeker. Hierdoor moet je de nodige reserves aanhouden en dat is nu juist iets dat het gros van de profclubs helemaal niet heeft; vrijwel alleen maar (grote) schulden …

Ook NL-clubs kregen corrigerende tik

Ook de KNVB is veel strenger geworden met allerlei regels omtrent financiële zaken van vaderlandse profclubs. Terecht, gezien het ontstellend groot aantal clubs dat de laatste jaren en maanden in de problemen raakte en of daar nog in zit. Een faillissement betekent niet alleen maar vernietiging van bedrijfskapitaal, maar vaak ook van gemeenschapsgeld; geld dat lokale bestuurders vaak in profclubs steken. Een gemeente kan er makkelijk vele miljoenen bij inschieten als een club failliet gaat, en dat is in de huidige tijd niet alleen onwenselijk maar moet wat mij betreft met alle mogelijke middelen voorkomen worden. Want in zo’n geval, en de meeste Nederlandse clubs steunen op hun gemeentes via allerlei constructies, het werkt nét zo als de val van een bank. Meestal is er minder geld voor nodig om ze verantwoord overeind te houden en streng beleid te gaan voeren (waardoor  gemeenschapsgeld mogelijk behouden blijft), dan dat het kost als ze omvallen. Natuurlijk zijn daar uitzonderingen op, maar juist de grootste clubs zijn vaak ook de clubs die een vrij behoorlijk management hebben met redelijke financiële stromen. Het zijn vaak de middelgrote- en kleine clubs in middelgrote en kleinere steden, die structureel onstabiel zijn en soms bij voortduring tegen faillissement aan leunen. En nu de KNVB strenger is, zullen een aantal van deze clubs zich af moeten vragen of ze nog bestaansrecht hebben. Een belangrijke afweging daarbij is of ze (misschien wel) elk jaar met negatieve punten willen beginnen. Hierdoor zijn sportieve successen bijna onmogelijk geworden; precies het effect dat de KNVB lijkt te willen bereiken. Ik verwacht dan ook dat het aantal levensvatbare profclubs in ere- en eerste divisie met 5-10 zal afnemen in de komende 5-10 jaar, op basis van deze strengere criteria én onderzoeken naar levensvatbaarheid + mogelijke fusies. Het laatste zal zich met name concentreren in Brabant, Limburg en de Randstad, en beduidend minder in andere landsdelen. Sportief gezien misschien een gotspe, maar vanuit economisch oogpunt volstrekt onontkoombaar.

Profvoetbal is een bedrijf, geen ‘goed doel’.

Natuurlijk zullen sterk afnemende gemeentefondsgelden uit Den Haag in de komende jaren een enorme rem zetten op eventuele gemeentelijke hulp aan clubs, die in de problemen zijn geraakt. Maar ook zónder deze ‘stok achter de deur’ zouden lokale bestuurders verschrikkelijk terughoudend moeten zijn met het pompen van gemeenschapsgeld in profclubs. Want omdat het in principe bedrijven zijn die hun eigen broek op zouden moeten houden zoals vrijwel alle bedrijven, is hulp in welke vorm dan ook ongewenst. Daarnaast is het concurrentievervalsing zodat andere gemeentes zich misschien ook ‘verplicht’ voelen om steun te verlenen en zo krijg je een race-naar-de-top die kleine- en middelgrote gemeentes verliezen. En het zijn niet toevallig juist dié gemeentes, die de grootste probleemgevallen binnen hun grenzen hebben. Het werkt hetzelfde als met allerlei subsidies lokken van bedrijven, zodat de werkgelegenheid in de gemeente stijgt. Men biedt tegen elkaar op en het bedrijf kiest (vaak) de meest biedende, maar zij leert op die gesubsidieerde manier niet het ‘klappen van de zweep’ van wérkelijke grondprijzen en omstandigheden. En dat is vervolgens niet zelden een belangrijke oorzaak van het feit, dat zo’n bedrijf in moeilijkheden komt of zelfs failliet gaat. Met name bedrijven met dunne marges, die op elke cent moeten letten, zijn daar erg gevoelig voor. Met voetbalclubs is het niet anders; als er bij wijze van spreken een deel van de minder trouwe aanhang een paar maanden in kleinere aantallen komt kijken, kan er al een probleem ontstaan. Dat soort clubs zijn niet goed bezig met hun financiën en moeten zich de ‘vraag tot overleving’ gaan stellen. Dit zal echter ook steeds meer op Europees niveau gaan gebeuren gezien de schuldniveaus van clubs als Manchester United, Real Madrid, Barcelona, AC Milan etc. Want zoals ‘het geval Manchester United’ laat zien, is zelfs een superrijke suikeroom geen enkele garantie voor goede financiën …

W.Aslander

Dhr. Aslander is directeur en hoofd technische analyse van WAvisie, een beursdienst met de focus op de Nederlandse markt. Daar combineert men decennia aan ervaring met technische analyse (TA) en een goede nachtrust (risicobeheersing) in concrete analyses met aan- en verkoopmeningen in ECHTE portefeuilles. Meer informatie op www.wavisie.nl. Dhr. Aslander schrijft zijn dagelijkse columns voor www.wallstreetweb.nl geheel op eigen titel. Hij belegt al meer dan 20 jaar met TA als leidraad maar gebruikt op de achtergrond ook kwalitatieve-, kwantitatieve- en fundamentele analyse en andere analysetechnieken en -methodes. Het veelzijdige beleggingsprogramma Vestics is zijn TA-basis. In '06 werd hij 'Beste analist van Nederland' bij Guruwatch en in '06 én '07 hij werd 2 keer tweede bij de verkiezing tot "Beursgoeroe" (Blikopdebeurs). In 2007 werd hij tevens genomineerd bij de '25 beste beleggingsexperts van Nederland' van Goudenstier. In '08 werd hij vierde 'beursgoeroe 2008' bij Blikopdebeurs; de jury noemt zijn werk 'realistisch en veelzijdig'. Ook weet hij de 'flop-guru's' van Guruwatch structureel te vermijden ! Aslander geeft selectief lezingen over financieel-economisch gerelateerde onderwerpen in brede zin.

Noot: Deze column is een strikt persoonlijke mening; elke conclusie hierin is vrijblijvend en niet bedoeld als (professioneel) advies. Aan meningen danwel conclusies in deze column kan dan ook geen enkel recht of plicht worden ontleend. Controleer zelf of de inhoud voor u wel bruikbaar is, als u deze wilt toepassen. Posities van de schrijver zelf worden voor zover mogelijk steeds vermeld, maar kunnen per minuut, uur, dag, week of maand wisselen. Momenteel heeft hij geen posities.