Auteur: Wessel Aslander Datum: 30/08/2010 Categorie: Column

Economie is NIET maakbaar (2)

Economen maar vooral politici schijnen steevast te denken, dat ‘hun’ economie maakbaar is, oftewel dat het gedrag van de overheid zélf en dat van bedrijven en consumenten ‘te sturen’ is. Ik kan ze eenvoudig uit de droom helpen, met het gevaar dat ik ze een ‘nachtmerrie’ bezorg …

Japan schoolvoorbeeld van irrationele consument

Feitelijk is er in Japan sprake van bijna 2 decennia recessie, alleen onderbroken door enkele korte periodes van lichte hooguit matige groei. Net als in de VS nu met de huizenmarkt is gebeurd ontplofte de Japanse onroerend goed-markt in de jaren 80. Dat was het begin van een cyclus waarin deflatie de hoofdrol speelt, volgens mij mede omdat dit door achtereenvolgende regeringen als ‘verschrikkelijk’ is bestempeld. Tijdelijke en milde deflatie is echter helemaal niet slecht voor een economie, maar daar kom ik dinsdag op terug. Deflatie werd dus staatsvijand nr. 1 en moest (én moet) ten koste van ALLES worden bestreden. Het resultaat is dat er nog steeds deflatie is na 2 decennia kunstmatig stimuleren (juli-CPI -1,1%) en dat de Japanse staatsschuld door al het gestimuleer bijna 300% BBP bedraagt ! Met andere woorden: de les is dat kunstmatig economisch stimuleren geen ene zak helpt, dat consumentengedrag volstrekt onstuurbaar is en dat de consument uitmaakt wanneer deflatie stopt. En tóch maakte de regering juist deze week bekend dat zij met nieuwe stimuleringsmaatregelen komt; dat is toch onvoorstelbaar ? Vrijwel alle achtereenvolgende regeringen sinds het begin van de o.g-crisis leren hun lessen dus NIET ! In mijn ogen dienen zij zich uitsluitend te beperken tot het besturen van het land, en zich NIET met kunstmatige stimulering bezig te houden. Die consument komt tóch wel uit zijn schuilplaats als omstandigheden beter worden, want die laat zich door kunstmatige stimulering hooguit tijdelijk beïnvloeden. En de centrale bank moet met zijn poten van de yen (helpt tóch niet !) en van QE afblijven (dat de situatie alleen maar verergerd). Want als de consument ziet dat er wéér meer geldverruiming wordt gelanceerd, wacht deze juist nóg langer met het doen van grotere uitgaves. Die weet natuurlijk drommels goed dat, zodra er wéér kunstmatig gestimuleerd wordt danwel méér geldverruiming komt, dat deflatie áánhoudt. Dat is anti-reactie; exact het tegenovergestelde van wat men wil bereiken.

Problemen

Veel Japanse banken hebben nog steeds schulden op de balans staan uit de jaren 80 en begin jaren 90. Zij hebben altijd geweigerd om deze af te schrijven omdat ze die leningen niet zien als ‘oninbaar’, terwijl ze het geld waarschijnlijk nooit terug zullen zien. Dat is niet alleen de schuld van banken maar ook van nationale boekhoudregels, die té ruim interpreteerbaar zijn. Daarnaast hebben  achtereenvolgende regeringen en de centrale bank (BoJ) een incestueuze relatie met elkaar, doordat zij allebei zeer actief aan de economie willen blijven ‘trekken’. Dit in een poging om staatsvijand nr. 1 deflatie te proberen te verslaan, met 0,0% resultaat; die relatie is dus zeer ongezond én zeer ongewenst. Een behoorlijk deel van die deflatie is het resultaat van het niet snel genoeg afschrijven van inbare schulden bij de banken. Hierdoor wordt de economie als het ware gegijzeld tussen die erfenis uit het verleden en een toekomstige koers, die de regering en BoJ in willen zetten. Regering en WOII trekken dus ‘aan een dood paard’, omdat die schulden hopeloos in de weg staan. Ik ben ervan overtuigd dat een volledige afschrijving van genoemde schulden nog pijn zal doen maar in hoge mate helpt om de Japanse economie er wél weer bovenop te krijgen. Daarom zullen boekhoudregels en toezicht moeten veranderen, om dit mogelijk te maken. Daarnaast zullen de Japanners moeten begrijpen dat hun centrale bank onafhankelijk moet worden. Ook zullen ze moeten zorgen dat zowel regeringen als centrale bank zich in de toekomst vooral passief opstellen; een ‘actieve opstelling’ heeft ze de laatste decennia naar schatting 200% BBP gekost en het heeft geen ene mallemoer opgeleverd. Deze lessen zijn uiterst belangrijk voor het Westen, dat potentieel in eenzelfde soort situatie terecht zou kunnen komen ...

Nikkei MOET steun rond 8900 houden, anders …

Zoals in de vorige analyse aangegeven is de Nikkei van hetzelfde niveau opgeveerd als in 2003. Daarbij noteerde zij enige tijd boven 10.000 en zelfs eventjes boven de zware horizontale weerstand op 11.000, om daarna alsnog te falen. De horizontale steun rond 8900-9000 is nu erg belangrijk om een nieuwe (3^e) terugkeer naar het dieptepunt van 2003 en 2009 voorkomen. Een derde poging zou immers alsnog kunnen lukken waardoor de koers langere tijd onder 8000 en misschien wel richting 5000 (onderkant zwarte LT-downtrend) kan verdwijnen. Let op: in deze grafiek is de uitslag van vanochtend (+2%) nog niet grafisch verwerkt in verband met het tijdstip. Die 2% stijging duidt op een reactie nabij het aangegeven steunnivo, maar zegt natuurlijk nog niets over de uiteindelijke uitkomst van dit gevecht. Het is alleen maar een eerste goed teken, die het liefst gevolgd zou moeten worden door een opvering van de RSI en een weer dalende DMI. De spanning op de DMI is overigens nog niet erg hoog, waardoor deze relatief makkelijk om kan draaien. Onder 8900 lijkt het scenario voor Japan op de beurs in ieder geval een dubbele dip te worden, maar zolang zij daarboven blijft is sprake van een hogere low en een stijgende trend. Ook al is de winst in ruim 1 jaar dan zeer gering ...

 

 

W.Aslander

 

 

 

Dhr. Aslander is directeur en hoofd technische analyse van WAvisie, een beursdienst met de focus op de Nederlandse markt. Daar combineert men decennia aan ervaring met technische analyse (TA) en een goede nachtrust (risicobeheersing) in concrete analyses met aan- en verkoopmeningen in ECHTE portefeuilles. Meer informatie op www.wavisie.nl. Dhr. Aslander schrijft zijn dagelijkse columns voor www.wallstreetweb.nl geheel op eigen titel. Hij belegt al meer dan 20 jaar met TA als leidraad maar gebruikt op de achtergrond ook kwalitatieve-, kwantitatieve- en fundamentele analyse en andere analysetechnieken en -methodes. Het veelzijdige beleggingsprogramma Vestics is zijn TA-basis. In '06 werd hij 'Beste analist van Nederland' bij Guruwatch en in '06 én '07 hij werd 2 keer tweede bij de verkiezing tot "Beursgoeroe" (Blikopdebeurs). In 2007 werd hij tevens genomineerd bij de '25 beste beleggingsexperts van Nederland' van Goudenstier. In '08 werd hij vierde 'beursgoeroe 2008' bij Blikopdebeurs; de jury noemt zijn werk 'realistisch en veelzijdig'. Ook weet hij de 'flop-guru's' van Guruwatch structureel te vermijden ! Aslander geeft selectief lezingen over financieel-economisch gerelateerde onderwerpen in brede zin.

 

Noot: Deze column is een strikt persoonlijke mening; elke conclusie hierin is vrijblijvend en niet bedoeld als (professioneel) advies. Aan meningen danwel conclusies in deze column kan dan ook geen enkel recht of plicht worden ontleend. Controleer zelf of de inhoud voor u wel bruikbaar is, als u deze wilt toepassen. Posities van de schrijver zelf worden voor zover mogelijk steeds vermeld, maar kunnen per minuut, uur, dag, week of maand wisselen. Momenteel heeft hij geen posities.