Auteur: Wessel Aslander Datum: 18/08/2010 Categorie: Column

Vrijdag de 13e (2)

Doodsbenauwd werden beleggers weer eens gemaakt, aan de vooravond van de 2^e kwartaalcijfers. Zo ongeveer de gunstigste voorspelling zou een nulgroei worden en de slechtste betekende een 2^e (krediet)crisis ! Hits op het begrip ‘double-dip’ oftewel een terugkeer naar beurskoersen van november 2008 of maart 2009 stegen de hoogte in. Waarom laten beleggers zich toch elke keer weer ‘gek’ maken door bepaalde goeroes of partijen, en schakelen ze hun rationeel denken uit ? Ik weet het wel: dat is luiheid …

Belangrijkste bepalingen: tijd en richting

Er zijn voor mij in principe 3 tijdstermijnen waar ik naar kijk met beleggen. Dat is de korte termijn (KT) oftewel de komende 1-3 maanden, de middellange termijn (MT) oftewel de komende pakweg 3-9 maanden en de lange termijn (LT) oftewel de komende 2-3 jaar. Die afbakening schept een hoop duidelijkheid, al lopen de fases soms een beetje dooreen qua looptijd en richting; dat is helemaal niet erg. Het gaat erom dat ik een tijdsperiode en richting in alle 3 tijdstermijnen kan bepalen. En om een idee te even hoe dat er op dit moment uitziet, geef ik de huidige situatie vanuit mijn optiek even weer. De KT staat bij mij sinds kort op licht positief voor de komende 1-3 maanden, de MT staat bij mij op positief voor de komende 15 maanden en de LT staat bij mij op positief voor de komende 2 jaar. U ziet dat de periodes niet geheel overeenstemmen met de aangegeven periodes en dat ik daar flexibel mee om ga, en het aan mijn realiteit aanpas (waar mogelijk en gewenst). Waarom die licht positieve tot positieve trend ? Dat is simpel: de markt is al een hele poos neutraal en heeft de komende groeivertraging (ik verwacht niet meer dan een groeivertraging en de beurs loopt altijd 6-9 maanden vooruit) vrijwel volledig ingecalculeerd. Daaarnaast is recent een erg belangrijke weerstand overwonnen (kom ik later deze week of begin volgende week bij de grafieken op terug) en die lijkt behouden te kunnen worden. Valt u trouwens op dat de MT zó gekozen is, dat deze vrijwel precies samenvalt met de voorsprong die de beurzen altijd hebben op de reële economie ? Dat is natuurlijk niet toevallig en het werkt heel handig om de MT-relatie tussen beurs-standen en economie in de gaten te houden. En het is dan relatief eenvoudig om de KT en de LT-ontwikkeling daaraan te spiegelen.

Zélf visie en scenario m.b.v TA uitzetten

Ik moet natuurlijk nog uitleggen hoe ik op genoemde richtingen gekomen ben; op basis van economische logica (cycli), zo’n 25 jaar beurservaring (hoe verlopen de naweeen van een recessie of crisis) en fundamentele cijfers (rentenivo, bedrijfswinsten etc.). Ik verwachtte, na een voorspeld én opgetreden fel herstel (vanaf eind 2008-begin 2009) een rustige fase met horizontaal tot licht stijgend verloop, en een verder herstel als de crisis ver genoeg weg is en bezuinigingen bekend zijn. Hierdoor kunnen consumenten en beleggers zich namelijk instellen op lichte tot gematigde groei naarmate het vertrouwen verder terugkeert (zoals bekend duurt dat erg lang !) en bezuinigingen zwaar maar draagbaar blijken te zijn. Op basis van genoemde gegevens kon ik dus een visie voor de periode t/m 2012 ontwikkelen die grosso modo uitgaat van een vergelijkbaar scenario als in 2003-2007. Toen knalde de markt omhoog nadat de ICT-crisis op zijn diepst was geweest en de eerste oorlogsdagen in Irak ‘voorspoedig’ verliepen. Vergeet niet dat er toen inzet van massa-vernietigings-wapens door Irak’s dictator Saddam Hoessein werd verwacht en dat pas vér achteraf ongegronde angst bleek te zijn. Het was het startsein van een rally van 4 jaar waarin de gehele economische cyclus weer werd doorlopen. Door de recente crisis is die hele cyclus weer ‘gerecycled’ met nóg meer ‘geweld’ dan in 2000-2003, waardoor het herstel ook feller was. Maar er komt altijd een fase waarin de (zeer) sterk opgelopen koersen rechtvaardiging nodig hebben en iedereen iedereen aankijkt om te bepalen, of de stijging niet té hard is gegaan. En als dan blijkt dat er in flinke delen van de wereld weinig pijn is geweest van de kredietcrisis en groei gewoon doorging (wel op iets lager nivo), zal de angst voor een nieuwe daling afnemen. Het maakt geen fluit uit of dat een W-vormig scenario, een nieuwe crash of een nieuwe periode van economische krimp wordt genoemd; het komt heel zelden uit en is daarmee niet realistisch totdat bepaalde (macro)cijfers daar nadrukkelijk op gaan wijzen. En afgezien van enkele recent gedaalde cijfers is er nog nergens een cijfer opgedoken dat op (zeer) zware teruggang wijst. En dat komt ook niet …

Omgevingsfactoren; bepalen mede de visie

Want de wereld is sinds de val van de Muur en de steeds grotere handelsbeperkingen in steeds sneller tempo aan het veranderen. Hierdoor vermindert de voorheen zeer zware nadruk van de Westerse wereld op handel en financiën, ten gunste van landen en continenten die veel verantwoorder met hun positie en geld (krediet) om gaan. De kredietcrisis is dan ook vooral een Westerse crisis, die weliswaar de hele wereld natuurlijk in een bepaalde mate heeft ‘besmet’, maar de ziekte woedt het meest in de VS en EU. Zij bereikten het einde van de polsstok, die in de jaren ’80 is ontworpen voor een sterk expanderende wereld na de val van de Muur (1990). Nu was die polsstok al vér opgerekt doordat veel landen in de daaraan voorafgaande periode grote schulden maakten, ondermeer door exploderende defensie-uitgaven. Dat kreeg de Sovjet-Unie danwel op de knieen maar het liet zijn sporen ook zeer nadrukkelijk in de VS en EU na. Het feit dat de VS zijn dollar van de goudstandaard loskoppelde in de jaren ’70, waardoor centrale banken de macht kregen om ongelimiteerd geld bij te drukken, maakte genoemde laatste oprekking mogelijk. Maar de grens is nu écht bereikt omdat veel banken zich tot-op-het-bot uitkleedden om zoveel mogelijk geld te verdienen, zonder nog aan enige vorm van risico te denken. En dat bleek de ergste crisis in meer dan 80 jaar op te roepen doordat de markt ‘bloed rook’ (omdat veel banken zich zeer kwetsbaar tot zelfs wankel hadden gemaakt; crimineel !). Partijen die snel van ‘long’ naar ‘short’ konden schakelen hebben in eerste instantie zelfs nog geld aan verdiend aan de daaropvolgende daling. Maar toen er banken omvielen en ‘ALLES is besmet’ werd geroepen, ging het bij iedereen steeds grotere pijn doen. Zódanig veel, dat overheden terecht een herhaling van de crisis van 1929 vreesden, en drastisch ingrepen. De rest kent u en u weet nu ook waarom ‘het Westen’ nog lange tijd zal blijven worstelen met de naweeen van deze crisis, ook al worden de gevolgen natuurlijk steeds minder. Maar de kredietcrisis was de definitieve bevestiging van het feit, dat het stempel van niet-westerse landen nadrukkelijker op wereldhandel, de financiele wereld en op beurzen wordt gedrukt. En zowel die groep landen als hun steeds koopkrachtiger consumenten zullen dat stempel er steeds nadrukkelijker op blijven duwen in de komende decennia. Dát is de reden waarom de westerse wereld zich relatief snel herstelt van de crisis; niet omdat we het zélf zo geweldig doen; integendeel …

W.Aslander