Auteur: Wessel Aslander Datum: 26/08/2010 Categorie: Column

Verbied overheden schulden!

De kredietcrisis heeft het probleem van te grote staatsschulden feilloos blootgelegd; een thema waar ik al vele jaren voortdurend op hamer. Want ik zag én zie het belang van een lage tot (liefst) afwezige staatsschuld; de kredietcrisis maakte tevens duidelijk hoe snel een staatsschuld explosief uitbreidt. De afwezigheid van staatsschuld maakt het voor landen als China ‘een eitje’ om door de kredietcrisis heen te rollen zonder noemenswaardige schade. Waarom maken wij eigenlijk steeds meer schulden en is daar niets aan te doen ?

Problemen

Er zijn minstens nét zoveel redenen om staatsschulden te maken als dat er miljarden per land staatsschuld zijn. Oftewel: iedere regering heeft zijn eigen uitvluchten om de begroting vooral niet op orde te hebben en te houden. Met die bewering geef ik al aan dat het maken van staatsschulden per saldo onnodig is, en dat het heel goed te vermijden is. Sterker nog: het moet in de toekomst met alle macht en kracht vermeden worden omdat de meeste staatsschulden een onhoudbaar niveau hebben bereikt na de kredietcrisis. Markten zijn logischerwijs niet bereid om steeds grotere staatsschulden tegen een relatief laag risico te financieren, en eisen steeds meer risicopremie. Hierdoor loopt de rente verder op naarmate de rating lager is, en dus is financiering van een relatief grote staatsschuld veel duurder dan het financieren van een relatief kleine. En dat is ook logisch: het maakt voor het risico nogal wat uit of je je buurman even € 100 leent, of een ton euro’s van je laatste spaargeld. In het eerste geval is niet-terugbetaling voor jou geen enkel probleem terwijl het niet of slechts gedeeltelijk terugkrijgen van die ton je faillissement kan betekenen. En waar overheden hun staatsschuld vroeger in guldens en later euro’s uitdrukten (geld), doen ze dat tegenwoordig uitsluitend nog in % BBP. Ik heb voor dat trucje in de loop van de jaren vaak gewaarschuwd, want het strooit ontzettend veel mensen heel veel zand in de ogen. Immers het lijkt en het klinkt héél anders als je 60% BBP-schuld hebt, in plaats van € 530.000.000.000. Mede door deze truc is vermindering van staatsschuld in veel landen nooit een item geweest. Dat moet écht anders worden ...

Kosten en lasten voor overheden stijgen sterk

Afgezien van het feit dat een steeds hogere staatsschuld steeds meer rente en aflossing kost, waardoor er steeds minder kan worden gedaan voor de bevolking, zullen de lasten voor veel westerse landen steeds harder gaan stijgen. Alleen al de vergrijzing is verantwoordelijk voor ca. 40% van toekomstige kostenstijging tot 2050, en zal tot onhoudbare begrotingen en staatsschulden leiden als er niets aan wordt gedaan. Financiële discipline is daarbij het sleutelwoord, maar daar zijn regeringen notoir slecht in. Want je kunt je herverkiezing vergeten als je gedurende vele jaren zwaar gaat zitten bezuinigen; zo is de gedachte in veel politieke centra. De kredietcrisis heeft echter duidelijk bewezen dat het niet hebben van financiële discipline leidt tot grote ontsporingen, waardoor toekomstige lasten van mensen sterk zullen stijgen. Het zou dus heel goed ‘mode’ kunnen worden dat de kiezer financiële discipline gaat belonen in plaats van afstraffen ! In Europa is de reflex naar bezuinigingen en begrotingsevenwicht overduidelijk, maar die hebben dan ook bijna altijd meer verantwoordelijkheidsgevoel. U kon gisteren in deze dagelijkse column lezen dat dit in de VS nog lang geen uitgemaakte zaak is, omdat veel economen willen dat hun economie nóg meer kunstmatig moet worden gestimuleerd. De uitkomst van dat gevecht is cruciaal voor de verdere toekomst van de VS, die op het punt staat om zijn AAA-rating te verliezen, de dollar te zien crashen en hierdoor ‘uitgeleverd’ te worden aan haar schuldeisers (vnl. China). Ik vroeg mij gisteren dan ook hardop af waarom die yanks dat nog steeds niet snappen en zich willens en wetens uit lijken te willen leveren aan de grillen van de markt. En dan heeft de VS nog het ‘geluk’ dat zij minder snel vergrijst als Europa ...

Verbied het maken van staatsschulden

De meest simpele en meest effectieve redenen waarom landen geen staatsschuld zouden moeten maken, zijn van verbluffende eenvoud. Zonder staatsschulden gaat het ALTIJD beter met je economie (geen rentelasten) en zijn tijdelijke schulden (in een écht noodgeval) goedkoop, makkelijk en snel te financieren én goed af te lossen. Als je dan weet dat de toekomst (ondermeer door vergrijzing) steeds duurder gaat worden, dan dien je als regering je verantwoordelijkheid te nemen en naar begrotingsevenwicht toe te werken. Is dat eenmaal bereikt, en de meeste Europese regeringen streven daar momenteel naar, dan dient dit nog een stap verder te gaan. Men moet daarna naar structurele begrotingsoverschotten toe werken omdat het volledig onverantwoord is om met dergelijke staatsschulden een periode van 3-4 decennia aan sterke vergrijzing in te gaan. In ‘no time’ lopen de begrotingen dan weer in het rood en stijgt de staatsschuld verder, waardoor de lasten steeds verder oplopen. Nu heeft Duitsland inmiddels in de grondwet staan dat élke regering altijd naar begrotingsevenwicht moet streven, waardoor de kans op grote negatieve uitschieters die de staatsschuld sterk omhoog kunnen jagen, veel kleiner wordt. De huidige regering en álle toekomstige regeringen zullen zich daaraan moeten conformeren, als ze willen regeren; dat is het voordeel van de plaatsen in de grondwet. Dan is het onafhankelijk van politieke kleur, de economische voor- of tegenspoed en de mate van financiële discipline van de betreffende regering. Europa, dat zo graag op allerlei terreinen meer wil gaan betekenen voor haar onderdanen, zou hierin een belangrijke voortrekkersrol kunnen nemen. Want waar zij veel dingen voor haar burgers denkt te moeten regelen, terwijl dat heel goed door regeringen zélf kan worden gedaan, is het afdwingen van structurele begrotingsoverschotten voor alle EU/Eurozone-landen typisch een zaak voor Europa. Verbiedt het simpelweg, in het belang van onze kinderen en kleinkinderen ...

Steun 306-311 weer in werking

De horizontale dikke blauwe steunlijn op 306-311 moest weer worden aangesproken omdat de negativiteit op de beurs, overigens bij zeer lage volumes, hoogtij vierde. Maar de grens lijkt weer bereikt omdat deze zeer sterke steun inmiddels voor de 8e keer wordt uitgeprobeerd, en hoogstwaarschijnlijk wéér zonder succes. Je ziet het gewoon in de media: daar waar de laatste weken alleen maar werd gesproken over economische vertraging (terug naar 0, een komende recessie of zelfs deel 2 van de kredietcrisis), lijkt de stemming nu om te slaan in ‘er blijft groei’. Een beetje in de VS, een beetje meer in Europa en aanhoudende stevige groei in opkomende landen; precies zoals ik hier steeds heb geschreven. U kon de laatste weken dan ook diverse kritische columns van mij lezen, waarin ik betoog dat beleggers zich voortdurend bang laten maken doordat ze zélf niet meer nadenken. Dat is psychologie want achter iemands mening aanlopen is makkelijker dan zélf na te denken, ook omdat je zo iemand (en niet jezelf) de schuld kunt geven als het fout gaat. Maar het verlies wordt dan tóch geleden en dat is zonde, als je weet dat deze steun het gewoon blijft houden (geloof die paniekverhalen nou toch niet). Alleen al statistisch gezien is de kans véél kleiner dan 10% dat er een dubbele dip ontstaat, omdat het maar 1 keer in 100 jaar beurs is gebeurd (VS; S&P-500; 1900-2010). Daarnaast is eventueel verkopen pas aan de orde ónder de psychologische 300, want dan neemt het perspectief voor de AEX sterk af. Wat dat betreft is TA, zoals enkele weken geleden in primaire vorm uitgelegd, duidelijk en strak. En dus zal de AEX weer opveren vanaf steun 306-311, zoals gisteren al enigszins te zien was en vandaag voortgezet zal worden. Er is overigens een onduidelijke maar tot nu toe wel aanwezige omgekeerde kopschouderformatie aanwezig op de AEX, die versterkt wordt als de AEX zijn huidige bodem rond 312 neerzet. En dat is weer een onderdeel van mijn verwachting dat de AEX uiteindelijk naar boven uit de wig gaat breken ...

W.Aslander

Dhr. Aslander is directeur en hoofd technische analyse van WAvisie, een beursdienst met de focus op de Nederlandse markt. Daar combineert men decennia aan ervaring met technische analyse (TA) en een goede nachtrust (risicobeheersing) in concrete analyses met aan- en verkoopmeningen in ECHTE portefeuilles. Meer informatie op www.wavisie.nl. Dhr. Aslander schrijft zijn dagelijkse columns voor www.wallstreetweb.nl geheel op eigen titel. Hij belegt al meer dan 20 jaar met TA als leidraad maar gebruikt op de achtergrond ook kwalitatieve-, kwantitatieve- en fundamentele analyse en andere analysetechnieken en -methodes. Het veelzijdige beleggingsprogramma Vestics is zijn TA-basis. In '06 werd hij 'Beste analist van Nederland' bij Guruwatch en in '06 én '07 hij werd 2 keer tweede bij de verkiezing tot "Beursgoeroe" (Blikopdebeurs). In 2007 werd hij tevens genomineerd bij de '25 beste beleggingsexperts van Nederland' van Goudenstier. In '08 werd hij vierde 'beursgoeroe 2008' bij Blikopdebeurs; de jury noemt zijn werk 'realistisch en veelzijdig'. Ook weet hij de 'flop-guru's' van Guruwatch structureel te vermijden ! Aslander geeft selectief lezingen over financieel-economisch gerelateerde onderwerpen in brede zin.

Noot: Deze column is een strikt persoonlijke mening; elke conclusie hierin is vrijblijvend en niet bedoeld als (professioneel) advies. Aan meningen danwel conclusies in deze column kan dan ook geen enkel recht of plicht worden ontleend. Controleer zelf of de inhoud voor u wel bruikbaar is, als u deze wilt toepassen. Posities van de schrijver zelf worden voor zover mogelijk steeds vermeld, maar kunnen per minuut, uur, dag, week of maand wisselen. Momenteel heeft hij geen posities.