Auteur: Wessel Aslander Datum: 02/02/2010 Categorie: Column

Bankiers hebben een punt…

Bankier zijn, en dan met name in Engeland en Amerika, is tegenwoordig maatschappelijk gezien geen lolletje. Nu hoor ik u al zeggen: "Dat is geheel hun eigen schuld". En dat is ook zo, mede getuige het grote aantal columns dat ik al heb gewijd aan dit onderwerp. Het is dan ook een grote schande wat er met hun bonussen gebeurde, toen er miljardenverliezen werden geleden. Daar zullen ze nog jaren door achtervolgd worden, ook al zouden de bonussen morgen of volgend jaar tot nul worden afgebouwd. Men staat zó ver van de samenleving af dat men niet ziet, dat er een volledig ontspoorde verhouding is tussen beloning en resultaat; het resultaat is dat bankiers maatschappelijk gezien uitgekotst zijn. Het beste bewijs daarvoor is dat de lobby van de bankensector op het World Economic Forum in Davos geen poot aan de grond kreeg met haar oproep voor alternatieven voor al gerealiseerde en nog te realiseren strenge wetgeving in de sector. De meest gehoorde reactie was dat ‘landen zich niet moeten laten uitspelen door banken’; dan weet u wel hoe laat het is. Natuurlijk is het ‘uitgekotst zijn’ grotendeels, maar niet geheel terecht. Ten eerste vonden de grootste uitwassen vooral in genoemde landen plaats. Ten tweede zijn er ook veel bankiers die zich wél netjes hebben gedragen en alleszins redelijke beloningen kregen voor vaak goede prestaties. En ten derde zijn natuurlijk niet alleen de bankiers verantwoordelijk voor de kredietcrisis. Daarmee kom ik op een belangrijk punt dat ik eerder al eens heb genoemd: de politiek…

‘Old boys’-bankiers maakten het er zélf naar…

Bankiers hebben 2 decennia massaal, onbeheerst en asociaal misbruik gemaakt van de steeds groter wordende mazen in regulering (door deregulering) en schoot zelfs helemaal in ‘overdrive’ toen ze vrijwel alles zélf mochten regelen (zelfregulering). Daarom konden bonussen ook zo krankzinnig hoog uitkomen, omdat niemand er een limiet aan (mocht of durfde te) stellen, behalve de sector zelf. En het plafond van de sector was: ‘the sky is the limit’; in feite een blanco cheque, zeker als het ‘old boys netwerk’ zichzelf en de andere ‘vrinden’ mochten gaan ‘waarderen’. De op zich slappe verhoren bij de cie. De Wit gaven hier al wat staaltjes van te zien en onlangs klapten ook wat bestuurders uit de school over vroegere druk van het gesloten netwerk. Als er één ding duidelijk is geworden, dan is het wel dat een dergelijk netwerk uiteindelijk zeer schadelijk voor bedrijven uitpakt. Want de bevoordeling en de zelfverrijking van elkaar zijn zowel in het nadeel van de winst van het bedrijf, de aandeelhouders als het maatschappelijk aanzien van het bedrijf. Die andere connectie, die tussen de politiek en het bankwezen, is ook erg. Diverse van deze personen zijn inmiddels ondervraagd in zowel de VS als Nederland, en die verbanden werden weer duidelijk zichtbaar. Kok, ex-premier en ex-minister van financiën maar ook ex-commissaris, was daar een perfect voorbeeld van. In zijn tijd als minister schreeuwde hij bijna letterlijk “exhibitionistische zelfverrijking” (ik dacht in ’96) toen bankiers hun bonussen de hoogte in joegen. Enkele jaren daarna was hij zelf commissaris (bij ING) en stemde tot zijn aftreden vóór een verZEVENvoudiging van diezelfde bankiers in zijn relatief korte zittingsperiode ! Mensen zoals Kok hebben nu ook een enorm probleem, omdat ze uit hetzelfde bed komen en door iedereen worden uitgekotst; ook door niemand meer geloofd worden ...

Bankiers vrezen de politiek nu, en terecht

PwC hield onlangs de tweejarige peiling ‘Banking Banana Skins’. Zij ondervroegen 450 topbankier, toezichthouders en ‘regelgevers’ uit 49 landen. Men vond liquiditeitsrisico’s, macro-economische trends, overregulering en kredietrisico ook een groot risico, maar politieke interventie is hun grootste zorg oftewel hun grootste bananenschil. Uiteraard, en dat is een inkoppertje, denken zij dat de financiële gezondheid van banken in hoge mate wordt geschaad door teveel bemoeizucht van de overheid. En daarin hebben ze ook geen ongelijk ! Ik hoor u al denken: “maar we hebben je weleens anders horen praten, Aslander”. Daar gaat u mis: volgens mij kan teveel regulering het bankieren ook verstikken. Maar omdat dit de laatste pakweg 20 jaar niet meer aan de orde was door o.m. deregulering, expres verminderd toezicht en zelfs zelfregulering, was het ook niet nodig om er veel over te schrijven. Dat is de tijdsgeest en onderdeel van de continue golfbeweging van teveel regulering naar te weinig, en weer terug. Zodra er de komende jaren weer teveel regulering is ontstaan en de bankenlobby weer machtiger wordt, zal er wel weer gedereguleerd worden met uiteindelijk weer zelfregulering en nieuwe risico’s op een bubbel daarna. Allemaal naar gelang de politieke winden waaien ! En dat zou niet mogen, omdat het in het belang van élke kleur politiek en álle inwoners van élk land is, om stabiliteit en betrouwbaarheid van het bankwezen te verkrijgen en vooral: te behouden ...

Sector tégen zichzelf in bescherming nemen

Vele personen waaronder economen van groot aanzien, vele analisten en zelfs  tekortgeschoten toezichthouders (en ondergetekende) zijn het over één ding eens: de sector en haar bankiers MOETEN tegen zichzelf in bescherming worden genomen. Zij heeft opnieuw bewezen absoluut niet tegen deregulering en zelfregulering te kunnen zonder in enorme excessen te ontsporen. Eind 2008 schreef ik al eens dat de voortdurende heen- en weer gaande golf van meer- en minder regulering zowel politiek bepaald is als structureel van het toneel dient te verdwijnen. Het steeds weer heen- en weer schuiven van meer- en minder regulering onder rechtse danwel linkse regeringen is absoluut niet bevorderlijk voor stabiel bankieren. Daarnaast is het voortdurend bij elkaar ‘in bed’ duiken van regeringen en de bankwereld (zie o.m. zeer innige relatie tussen regering Bush en Goldman Sachs; Washington werd toen ‘Government Sachs’ genoemd !) verboden maar vind steeds weer opnieuw plaats. De enige oplossing daarvoor is om een hoop ‘spelregels’ die NOOIT politiek gekleurd mogen zijn, vast te leggen in de grondwet. Dat is de beste ‘garantie’ dat er zowel stabiel politiek beleid op financieel gebied komt, als dat de sector stabiliteit krijgt om haar oorspronkelijke rol weer op te pakken. Want terugkeer naar de situatie van vóór 2007 lijkt steeds meer uitgesloten. Ondermeer door de woorden van Volcker:

“There isn't a "shred of evidence" that financial innovations and structured securities have helped the economy”.

Vertaling: Er is niet het geringste bewijs dat financiële innovatie en gestructureerde beleggingsproducten (waar de sector tot op de dag van vandaag ‘prat’ op gaat; WA) ook maar énige bijdrage aan de economie hebben geleverd.

Laat dat een duidelijke waarschuwing zijn aan eenieder, die denkt dat het business-as-usual wordt na het wegebben van de grootste crisis in ruim 80 jaar…

W.Aslander

Dhr. Aslander is directeur en hoofd technische analyse van WAvisie, een beursdienst met de focus op de Nederlandse markt. Daar combineert men decennia aan ervaring met technische analyse (TA) en een goede nachtrust (risicobeheersing) in concrete analyses met aan- en verkoopmeningen in ECHTE portefeuilles. Meer informatie op www.wavisie.nl. Dhr. Aslander schrijft zijn dagelijkse columns voor www.wallstreetweb.nl geheel op eigen titel. Hij belegt al meer dan 20 jaar met TA als leidraad maar gebruikt op de achtergrond ook kwalitatieve-, kwantitatieve- en fundamentele analyse en andere analysetechnieken en -methodes. Het veelzijdige beleggingsprogramma Vestics is zijn TA-basis. In ‘06 werd hij ‘Beste analist van Nederland’ bij Guruwatch en in ‘06 én ‘07 hij werd 2 keer tweede bij de verkiezing tot “Beursgoeroe” (Blikopdebeurs). In 2007 werd hij tevens genomineerd bij de ‘25 beste beleggingsexperts van Nederland’ van Goudenstier. In ‘08 werd hij vierde ‘beursgoeroe 2008’ bij Blikopdebeurs; de jury noemt zijn werk ‘realistisch en veelzijdig’. Ook weet hij de ‘flop-guru’s’ van Guruwatch structureel te vermijden ! Aslander geeft selectief lezingen over financieel-economisch gerelateerde onderwerpen in brede zin.

Noot: Deze column is een strikt persoonlijke mening; elke conclusie hierin is vrijblijvend en niet bedoeld als (professioneel) advies. Aan meningen danwel conclusies in deze column kan dan ook geen enkel recht of plicht worden ontleend. Controleer zelf of de inhoud voor u wel bruikbaar is, als u deze wilt toepassen. Posities van de schrijver zelf worden voor zover mogelijk steeds vermeld, maar kunnen per minuut, uur, dag, week of maand wisselen. Momenteel heeft hij geen posities.