Auteur: Wessel Aslander Datum: 02/03/2010 Categorie: Column

Onzekere factoren voor ’10 (6)

O jee, o jee… Ik had het ‘ver-oordeel’ over Berlusconi’s waardeloze prestaties op financieel gebied nog maar amper op deze website staan, toen het volgende nieuws bekend werd. Het Italiaanse bureau voor de statistiek Istat (de Italiaanse tegenhanger van het CBS) meldde dat het overheidstekort in 2009 verdubbelde naar 5,3% van het BBP. Iets eerder op de ochtend werd al bekend gemaakt dat de economie over dat jaar met 5% was gekrompen; de sterkste daling sinds het begin van de metingen in 1971. Resultaat is dat de staatsschuld van de derde economie in de EU flink is opgelopen naar 115%; oftewel vrijwel een verdubbeling van het maximum dat Brussel indertijd als voorwaarde stelde voor toetreding tot de eurozone ! Natuurlijk verrast mij dit totaal niet en sterker nog: ik had nóg ergere cijfers verwacht. Maar die gaan alsnog komen nu de Italiaanse situatie steeds meer op de Griekse gaat lijken en er nóg meer lijken uit de kast zullen gaan rollen ...

Olieprijs graadmeter mondiale economie

Olie. ‘Oil makes the World go ‘round’, aldus een gezegde. Waarom zou olie een onzekere factor zijn voor 2010 ? Ik zal het u uitleggen. Olie is de belangrijkste grondstof ter wereld; daarover zal weinig verschil van mening bestaan. Dat maakt de ontwikkeling van de olieprijs direct tot een belangrijke graadmeter van de groei van de mondiale economie. In het verleden zakte de olieprijs zonder veel moeite naar pakweg $ 10 per vat als er een serieuze economische recessie aan kwam of bezig was. Dat gebeurde door een simpel economisch mechanisme: als de vraag sterk afneemt, daalt de prijs door een groter aanbod. Neemt u van mij aan dat dit in principe overal en altijd op hoort te treden, waar normale marktverhoudingen heersen. Daarom ben ik ook wantrouwig over die normale marktverhoudingen gezien de forse prijsverhogingen in onze nationale horeca, waar desondanks forse omzetdalingen optreden. Het is letterlijk en figuurlijk onbegrijpelijk dat een biertje alsmaar duurder wordt en steeds minder inhoud heeft, terwijl er een crisis heeft geheerst ! Nog afgezien van het feit dat er goedkoper / ander bier wordt geschonken voor de prijs van een merkbier; zoals onlangs in Amsterdam is ontdekt. Daarnaast zijn er nog altijd cafés en restaurants die graag een beetje water bijschenken (al dan niet met carnaval), danwel gewoon supergoedkoop kraanwater als zeer duur bronwater verkopen. Kortom: de prijzen in de horeca moesten ook gewoon dalen toen de crisis woedde, als er sprake was van normale marktverhoudingen ! De rest mag u zelf invullen, maar daar komt de afkorting NMa zeker in voor …. Maar er zijn meer sectoren die tegen de normale marktverhoudingen ingaan. En ook in dat geval mag er kartelvorming, prijsafspraken en/of sjoemelarij worden verwacht. U voelt het al aan: het gaat natuurlijk over de OPEC; de belangenorganisatie van olieproducerende landen. Een dergelijke kartelorganisatie wordt onbegrijpelijkerwijze gewoon toegestaan, terwijl zij door de WTO al lang had moeten worden verboden wegens prijsafspraken. Want het is niet normaal dat ruwe olie 3,5 keer zoveel kost onderin de diepste recessie in bijna 90 jaar ten opzichte van bv. de Azië-roebel-recessie in 1997/1998 en de ICT-crisis van 2000-2003 …

Het wordt nog erger…

Mocht u denken dat ik mij alleen druk maak over prijzen die achter ons liggen, dan heeft u het mis. Want terwijl er overal in de westerse wereld veel moeite wordt gedaan om uit de crisis te krabbelen en diverse landen in het vorige of in dit kwartaal weer terug zullen vallen naar krimp, staat de olieprijs 2,5 keer zo hoog als op de bodem in de crisis. Topman Voser van RDS zei onlangs in de (eigen) media nog, dat er op dit moment een overvloed aan olie op de markt is. Hoe is het dan mogelijk dat de olieprijs met meer dan $ 80 per vat zó hoog staat zonder economische groei van betekenis ? Dat heeft alles te maken met de genoemde OPEC, die voor een belangrijk deel de prijzen dicteert. Er is hier dus geen sprake van een normale marktwerking met zo’n prijs, zeker niet als er volgens insiders een overvloed aan olie beschikbaar is en veelal in tankers voor de kust wordt opgeslagen. Daarnaast is het ook nog eens zo, dat de leden van de OPEC stiekem vaker meer olie produceren dan zij aan de organisatie doorgeven in het kader van productiebeperkingen. Ook dat zou de olieprijs flink moeten drukken en dat dit ook niet gebeurd is een extra bewijs van het feit, dat de OPEC zijn greep op de prijsvorming van olie sinds de enorme prijspiek van $ 147 per vat in 2008 fors heeft verstevigd. En dat is slecht nieuws voor de toekomst ...

Olieprijs van $ 147 per vat ? Wat weinig !

Als een organisatie, die alom wordt gezien en herkend als een kartelorganisatie, al zó’n invloed heeft dat olieprijs 2-3 keer hoger ligt dan ‘normaal’ ondanks een overvloed aan aanbod, dan kunt u uw borst natmaken voor economisch betere periodes ! Stel de Amerikaanse en Europese economieën groeien 1,5-2 % in 2010, 2-2,5% in 2011 en 3-3,5% in 2012 dan is het met de huidige olieprijs kinderspel om de olieprijs eind 2011 weer op $ 147 per vat te krijgen. Daarvoor hoeft deze niet eens nogmaals te verdubbelen; zó'n hoge prijs wordt er nú alweer voor een vat olie betaald terwijl er nog maar sprake is van een omslag van krimp naar lichte groei. Natuurlijk is er de vraag vanuit Azië maar die moet niet worden overdreven. Weliswaar legt China momenteel een sterk grotere olievoorraad aan maar stookt zij nog Voor het grootste deel op steenkool en kernenergie. Olie wordt daar meer gebruikt als grondstof voor allerlei (kunststof)producten. En juist de vraag daarnaar is laag gezien de zeer geringe groei in de westerse wereld, waar China voornamelijk voor produceert. Daarnaast is de Chinese economie maar een kwart van de Amerikaanse en minder dan een kwart van de totale Europese economie. Kortom: de olieprijs noteert momenteel ruim meer dan de helft van de recordprijs uit 2008, terwijl de verreweg belangrijkste westerse economieën nog in duigen liggen in de nasleep van de kredietcrisis. Ook nog van belang: de opwekking van duurzame elektriciteit en andere energie blijft stijgen in zowel VS als EU. Hierdoor daalt het aandeel van olie in energieopwekking logischerwijs; immers, de totale consumptie van energie is de laatste twee jaar sterk afgenomen. Als dit zo blijft, dan is er maar een beetje meer economische groei in de VS en de EU nodig om de olieprijs terug te jagen naar het vorige record op $ 147 per vat. De IEA is het met mij eens en voorziet de komende jaren ook opnieuw een ‘shortsqueeze’ in de olieprijs; zij noemde daarbij een olieprijs van $ 200 per vat in de periode 2015-2020. Ik denk dat het veel sneller gaat …

AEX test prima terug

Trouwe lezers weten het nog wel: ik gaf eind vorig jaar al aan dat de AEX opwaarts uitbrak boven de dalende trend van de kredietcrisis, waarop deze later moest worden teruggetest. In deze intradaygrafiek staat de dalende magenta trend voor de bovenkant (toplijn) van deze trend. En toen er boven deze toplijn en nabij 343 geen hogere top meer werd gerealiseerd, leek die tijd aangebroken. Meestal volgt er dan een korte felle daling en had de terugtest van deze verbroken trend plaats kunnen vinden net boven 320. Maar omdat deze terugtest vrij geleidelijk verliep, werd uiteindelijk 315 het punt waarop de dalende magenta toplijn weer werd geraakt, maar nu van de bovenkant. En omdat er vrijdag en gisteren geen lagere waarde dan 315 op de borden kwam, is hier sprake van een dubbele low (omkeerpatroon). Dat was al aan de verbeterende RSI te zien, en sinds gisteren dook de spanning op de DMI ook weer naar beneden. Dat leidde gisteren tot een stijging boven de licht dalende oranje weer waardoor de AEX nu in gevecht geraakt met de niet onbelangrijke horizontale weerstand op 327. Een koers boven deze weerstand leidt tot een nieuwe aanval op 343 en dan is de terugtest definitief geslaagd. Ik kom hier later terug op de exacte impact van deze waarschijnlijk slagende terugtest ...

W.Aslander

Dhr. Aslander is directeur en hoofd technische analyse van WAvisie, een beursdienst met de focus op de Nederlandse markt. Daar combineert men decennia aan ervaring met technische analyse (TA) en een goede nachtrust (risicobeheersing) in concrete analyses met aan- en verkoopmeningen in ECHTE portefeuilles. Meer informatie op www.wavisie.nl. Dhr. Aslander schrijft zijn dagelijkse columns voor www.wallstreetweb.nl geheel op eigen titel. Hij belegt al meer dan 20 jaar met TA als leidraad maar gebruikt op de achtergrond ook kwalitatieve-, kwantitatieve- en fundamentele analyse en andere analysetechnieken en -methodes. Het veelzijdige beleggingsprogramma Vestics is zijn TA-basis. In '06 werd hij 'Beste analist van Nederland' bij Guruwatch en in '06 én '07 hij werd 2 keer tweede bij de verkiezing tot "Beursgoeroe" (Blikopdebeurs). In 2007 werd hij tevens genomineerd bij de '25 beste beleggingsexperts van Nederland' van Goudenstier. In '08 werd hij vierde 'beursgoeroe 2008' bij Blikopdebeurs; de jury noemt zijn werk 'realistisch en veelzijdig'. Ook weet hij de 'flop-guru's' van Guruwatch structureel te vermijden ! Aslander geeft selectief lezingen over financieel-economisch gerelateerde onderwerpen in brede zin.

Noot: Deze column is een strikt persoonlijke mening; elke conclusie hierin is vrijblijvend en niet bedoeld als (professioneel) advies. Aan meningen danwel conclusies in deze column kan dan ook geen enkel recht of plicht worden ontleend. Controleer zelf of de inhoud voor u wel bruikbaar is, als u deze wilt toepassen. Posities van de schrijver zelf worden voor zover mogelijk steeds vermeld, maar kunnen per minuut, uur, dag, week of maand wisselen. Momenteel heeft hij geen posities.