Auteur: Wessel Aslander Datum: 09/03/2010 Categorie: Column

Geen onzekere factoren

In de afgelopen weken kon u lezen welke gevaren en bedreigingen ik zie voor de westerse beurzen en economieën in het algemeen, en de Nederlandse in het bijzonder. Vandaag wil ik het hebben over twee zaken, die voor mij geen slapeloze nachten of gepieker veroorzaken. Maar eerst wil ik nog een ergernis kwijt:

Welk deel van de conclusies is niet begrepen, JP ?

Nadat Balkenende eerder al voorstelde om allerlei zaken met de fractievoorzitters en de voorzitters van Eerste en Tweede Kamer te gaan regelen, drong hij onlangs aan om zo weinig mogelijk onderwerpen controversieel te verklaren. Daarmee ben ik het spoor bij hem volledig bijster. Want had de laatste regering onder zijn leiding, toen zij nog in het zadel zat, bijvoorbeeld de crisis- en herstelwet niet al-lang-in-uitvoering moeten hebben ? Het is toch ongelooflijk dat deze wet pas wordt ingevoerd als de crisis al lang en breed achter ons ligt ? Daarnaast is het absoluut niet de beslissing van Balkenende om, samen met fractievoorzitters en kamervoorzitters, te bepalen welke onderwerpen controversieel worden verklaard. Dat is namelijk de verantwoordelijkheid van de Tweede Kamer, zoals kamervoorzitter Verbeet Balkenende in een brief met uitleg over de procedure terecht wees. Maar meneer heeft deze brief blijkbaar niet begrepen, waarschijnlijk net zoals de conclusies van de commissie Davids, en probeerde het gewoon opnieuw…

Waarom is Balkenende ineens zó actief ?

Vandaag beslist de Tweede Kamer namelijk over een lange lijst van onderwerpen, waar de hoeveelheid consensus van moet worden bepaald. Genoeg consensus: dan mag het demissionaire kabinet erover beslissen. Maar is er te weinig consensus voor een effectieve meerderheid, dan mag het volgende kabinet erover beslissen. Opnieuw probeerde Balkenende deze beslissing te beïnvloeden door aan te dringen om zo weinig mogelijk onderwerpen op de lange baan te schuiven. Het is toch niet te geloven ! Er wordt in vier kabinetten Balkenende en acht jaar regeren zó weinig bereikt, dat critici dit alleen nog kunnen omschrijven als ‘passen op het huis’. En nú ineens begint JP hard ‘te trekken’ aan die onderwerpen ? Dan had hij zich als leider van het kabinet maar van tevoren moeten bedenken dat het béter voor het land was, als het laatste kabinet niet was gevallen over een financieel-economisch onbelangrijk onderwerp. Of dan had hij in ‘zijn’ kabinetten maar wat harder moeten werken om de meeste onderwerpen tijdig in realisatie te krijgen. Zijn dubbele on-wetmatige actie krijgt van mij dan ook het stempel ‘too little to late’ en komen in politiek opzicht zelfs in de categorie ‘zielig’ en ‘armzalige poging om de kiezer voor juni nog te beïnvloeden’ ...

Geldverruiming is ‘about to go’; no problem

Ik maak me geen serieuze zorgen om het weghalen van monetaire stimulantia, kernachtig samengevat in de term ‘QE’ (Quantatative Easing oftewel geldverruiming). ‘Helicopter-Ben en ‘double-digits-M3-Jean-Claude’ strooiden met kakelvers gedrukt warm geld in de markt als-was-het-confetti, om het onderling wantrouwen bij banken (krediet’bevriezing’) te ontdooien. En dat lukte, zij het natuurlijk schoorvoetend; vertrouwen gaat te paard en komt te voet. En aangezien paarden veel sneller kunnen rennen dan mensen, duurt terugkeer van vertrouwen een aantal keer langer dan dat het wegsprintte. Maar aan dozijnen macrocijfers van de laatste tijd is goed te zien dat dit warme geld zijn werk heeft gedaan, al is er in mijn ogen een veel beperktere effectiviteit dan de verantwoordelijken (FED, ECB etc.) beweren. QE ‘kan er langzaam vanaf’ om de markten naar normalere niveaus terug te laten keren, en volgt de economische ontwikkelingen omgekeerd evenredig. Want daar waar de groei terugkeert is dit in steeds toenemender mate door normaliserende (krediet)markten. Natuurlijk is de situatie van vóór de crisis nog niet terug en feitelijk moet die natuurlijk ook niet terug komen. Maar da’s een andere verhaal voor een andere keer…

Renteverhogingen ook geen probleem

Ik maak me ook niet teveel zorgen over de in de toekomst onvermijdelijk weer stijgende rentes. Want dat hoort bij aantrekkende economische groei en dient om onbeheerste groei (met alle negatieve gevolgen van dien; kom ik in een latere column op terug) te matigen tot houdbare niveaus. Beleggers die bang zijn voor renteverhogingen kennen hun feiten en historie niet, omdat beurzen op de langere termijn altijd stijgen tijdens en na renteverhogingen. Toenemende bedrijfswinsten, lagere overheidstekorten en -staatsschulden (door toenemende economische groei) en meer dividend wegen dan zwaarder en laten de koersen verder stijgen. Lenen mag dan weer duurder worden in de loop van 2010 of 2011; een gematigde en beheerste rentestijging zal een hernieuwd aantrekkende economische groei amper of niet afremmen. In principe wordt het pas opletten op toenemend risico op dalende koersen als de laatste rentestijging enige tijd achter ‘ons’ ligt. Want de ervaring leert dat de hernieuwde groei dán pas gaat stokken, om later plaats te maken voor een correctie op té ver opgelopen koersen (de beurs overdrijft altijd; naar boven én naar onderen). Dus laat maar komen die renteverhogingen; ze worden tóch pas gedaan als het kan en dan lopen ze parallel aan toenemende economische groei…

2010-rente-voorspellingen ‘op tempo’

In 2009 droeg ik mijn steentje bij aan de voorspellingen voor 2010. Na de zomer werd voor het eerst gefilosofeerd over een doorzettend herstel (AEX na voorspelde opwaartse uitbraak blijvend boven 270) en de mogelijkheid, om de bovenkant van de dalende trend van de kredietcrisis (330-350) op te zoeken. Toen  in het najaar van 2009 duidelijk werd dat ook deze barrière te overwinnen was, begon een duidelijker plaatje te ontstaan over het beursherstel bóven de dalende crisistrend en natuurlijk het economisch herstel. Hierdoor was het mogelijk om een inschatting te maken van eventueel te verhogen rentes, en in welk kwartaal. En gezien de actuele ontwikkelingen (zoals de NABE-cijfers) zijn die verwachtingen nog steeds in lijn met hetgeen de markt denkt. Het is voor een beurs blijkbaar altijd erg belangrijk om te weten wanneer er renteverhogingen komen, ondanks dat ik in de vorige alinea al heb uitgelegd dat de uiteindelijke relevantie ervan zeer gering is. Zowel op basis van eigen waarnemingen en ervaringen, als vanuit historisch perspectief gezien. Ik wil beleggers dan ook op het hart drukken om niet te veel drukte te maken over de verderop in 2010 komende renteverhogingen. Meestal reageren alleen beleggers met een zeer korte beleggings-horizon negatief op renteverhogingen en ebt deze reactie al vrij snel weer weg. Het wordt voor beleggers pas écht weer opletten als de renteverhogingen al lang en breed achter de rug zijn. Dat heeft de vorige stijging van 2003-2007 ons overduidelijk geleerd ...

AEX ontwikkelde zich op de weekgrafiek ‘klassiek’

De meeste aannames die ik in 2009 deed omtrent gevaren en koersdoelen, waren geïnspireerd op de weekgrafiek. De daggrafiek is daarvoor veel te volatiel, te weinig overzichtelijk en geeft te veel valse signalen. Dat is ook de reden waarom ik graag met drie gescheiden tijdperken werk, waardoor het aantal valse signalen tot een minimum wordt beperkt en de totale situatie veel overzichtelijker is. In dat kader laat ik vandaag de middellange termijn grafiek van de AEX de revue passeren, zodat er een vergelijking kan worden gemaakt tussen de herstelperiode vanaf 2003 (Irak-oorlog) tot 2007, en de huidige fase. Dan ziet u dat er zowel allerlei verschillen als allerlei overeenkomsten zijn waardoor de situatie van toen niet naadloos kan worden doorgetrokken naar nu. Sommige analisten zijn dat al aan het doen maar ik vind dat link, omdat de verschillen daarvoor te groot zijn. Menselijke interpretatie van de huidige situatie zal dus nodig blijven; daar waar goede overeenkomsten bestaan met de situatie uit 2003-2007 kan er naar worden verwezen. Maar daar waar er (grote) verschillen bestaan, zal opnieuw moeten worden bepaald hoe er déze keer mee om wordt gesprongen. Want ook met technische analyse geldt: resultaten uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst…

W.Aslander

Dhr. Aslander is directeur en hoofd technische analyse van WAvisie, een beursdienst met de focus op de Nederlandse markt. Daar combineert men decennia aan ervaring met technische analyse (TA) en een goede nachtrust (risicobeheersing) in concrete analyses met aan- en verkoopmeningen in ECHTE portefeuilles. Meer informatie op www.wavisie.nl. Dhr. Aslander schrijft zijn dagelijkse columns voor www.wallstreetweb.nl geheel op eigen titel. Hij belegt al meer dan 20 jaar met TA als leidraad maar gebruikt op de achtergrond ook kwalitatieve-, kwantitatieve- en fundamentele analyse en andere analysetechnieken en -methodes. Het veelzijdige beleggingsprogramma Vestics is zijn TA-basis. In '06 werd hij 'Beste analist van Nederland' bij Guruwatch en in '06 én '07 hij werd 2 keer tweede bij de verkiezing tot "Beursgoeroe" (Blikopdebeurs). In 2007 werd hij tevens genomineerd bij de '25 beste beleggingsexperts van Nederland' van Goudenstier. In '08 werd hij vierde 'beursgoeroe 2008' bij Blikopdebeurs; de jury noemt zijn werk 'realistisch en veelzijdig'. Ook weet hij de 'flop-guru's' van Guruwatch structureel te vermijden ! Aslander geeft selectief lezingen over financieel-economisch gerelateerde onderwerpen in brede zin.

Noot: Deze column is een strikt persoonlijke mening; elke conclusie hierin is vrijblijvend en niet bedoeld als (professioneel) advies. Aan meningen danwel conclusies in deze column kan dan ook geen enkel recht of plicht worden ontleend. Controleer zelf of de inhoud voor u wel bruikbaar is, als u deze wilt toepassen. Posities van de schrijver zelf worden voor zover mogelijk steeds vermeld, maar kunnen per minuut, uur, dag, week of maand wisselen. Momenteel heeft hij geen posities.